ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

210

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

حرم خداوند مىفرمايد : أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ « 1 » بدان كه كعبه را سه دايره دربر گرفته است : نخست : دايرهء مسجد ، دوم : دايرهء حرم ، سوم : دايرهء ميقاتها و هر شخصى از دايرهء سوم عبور كند و قصد ورود به مكه را داشته باشد بايد محرم شود و مقصود از « احرام » ، پوشيدن لباسهاى احرام و گفتن تكبير و تلبيه و دورى جستن از ممنوعات و محرمات دورهء احرام است . ميقات‌ها شامل ذو الحليفه براى مردم مدينه و جحفه براى اهل شام و قرن براى نجد و يلملم از آن يمنيها و ذات عرق براى مردم عراق است . ذو الحليفه تا مكه شامل ده منزلگاه است و جحفه سه منزلگاه كه كمى پيش از آن رابغ قرار دارد و ذات عرق و قرن المنازل و يلملم داراى دو منزلگاه تا مكه مىباشند . دايرهء دوم ، دايرهء حرم است كه در چهار سوى آن ستونهايى جهت تعيين موقعيت دقيق آن قرار داده شده است . فاسى در كتاب « شفاء الغرام » خود ، فاصلهء ميان نقاط ياد شده تا مسجد الحرام را ذكر نموده كه در اينجا ما آنها را بر حسب متر « 2 » بيان مىكنيم : « حد حرم در راه طائف ، در مسير عرفات از بطن عرنه 7 / 2 37210 ذراع از ذرع دستى است ؛ يعنى برابر با 18333 متر كه از ديوارهاى باب بنى شيبه تا نشانه‌هاى حد حرم ( دو علم ) در راه عرفات محاسبه شده است . حد آن به سوى عراق از ديوارهاى باب بنى شيبه تا نشانه‌هاى حد حرم در راه عراق كه در مسير وادى نخله قرار گرفته است 27252 ذراع دستى كه برابر با 5 / 13353 متر مىباشد و حد حرم از سوى تنعيم كه در راه مدينه است چيزى نزديك به 12420 ذراع به ذراع دستى بوده كه معادل 6148 متر است كه اين شمارش از ديوارهاى باب العمره تا نشانه‌هاى حرم مىباشد كه بر روى زمين ( و نه نشانهاى بر روى كوه ) در اين راه قرار دارد

--> ( 1 ) - عنكبوت : 67 ( 2 ) - ذرع آهنى برابر با 7 / 1 56 سانتيمتر است همچنانكه در اندازه‌گيرى ديوارهاى كعبه به متر پيشتر آورديم و مقايسهء آن با اندازه فاسى قبلا بيان شد و ذرع دستى 49 سانتيمتر - تقريبا - بوده كه آن را در اندازه‌گيرى بعضى از مكان‌ها توسط ذراع آهنى و دستى به دست آوردم .